خبر جدید درباره دهک‌بندی یارانه‌ها؛ یارانه‌بگیران بخوانند

جزئیات واریز یارانه نقدی دهک‌های اول تا سوم در مهر 1405

یارانه نقدی مرحله 188 مربوط به مهرماه 1405، در تاریخ 25 مهرماه به حساب سرپرستان خانوارهای دهک‌های اول تا سوم واریز شد و امکان برداشت آن فراهم شد. بر اساس اعلام سازمان هدفمندسازی یارانه‌ها، در ماه جاری 28 میلیون و 470 هزار نفر بر مبنای دهک‌بندی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی مشمول دریافت یارانه نقدی 400 هزار تومانی بوده‌اند.

مبلغ یارانه این گروه بر اساس تعداد اعضای خانوار محاسبه می‌شود و به ازای هر نفر 400 هزار تومان است. به این ترتیب، یارانه خانوار یک‌نفره 400 هزار تومان، خانوار دونفره 800 هزار تومان، خانوار سه‌نفره یک میلیون و 200 هزار تومان، خانوار چهارنفره یک میلیون و 600 هزار تومان و خانوار پنج‌نفره 2 میلیون تومان خواهد بود.

مقایسه آمار این مرحله با پرداخت شهریورماه نشان می‌دهد که در مرحله 187، مبلغ 110 هزار و 969 میلیارد ریال به حساب 10 میلیون و 384 هزار و 595 نفر از سرپرستان خانوارهای دهک‌های اول تا سوم واریز شده بود. این آمار مربوط به تعداد سرپرستان خانوار دریافت‌کننده یارانه است و با مجموع جمعیت مشمول این حمایت تفاوت دارد.

جزئیات واریز یارانه نقدی دهک‌های چهارم تا نهم در مهر 1405

سازمان هدفمندسازی یارانه‌ها اعلام کرد یارانه نقدی مرحله 188 مربوط به مهرماه، به مبلغ 134 هزار و 960 میلیارد ریال به حساب 15 میلیون و 593 هزار و 12 نفر از سرپرستان خانوارهای دهک‌های چهارم تا نهم واریز شده است. این مبالغ پس از اعمال کسورات مربوط به اقساط تسهیلات و تعهدات مالی، قابل برداشت است.

بر اساس دهک‌بندی اعلام‌شده از سوی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، مجموع جمعیت قرارگرفته در دهک‌های چهارم تا نهم در مهرماه 45 میلیون و 31 هزار و 223 نفر اعلام شده است. یارانه نقدی این گروه هر ماه از طریق 28 بانک عامل در سراسر کشور به حساب سرپرستان خانوار واریز می‌شود.

مبلغ یارانه نقدی این دهک‌ها به ازای هر نفر 300 هزار تومان است. بر این اساس، خانوار یک‌نفره 300 هزار تومان، خانوار دونفره 600 هزار تومان، خانوار سه‌نفره 900 هزار تومان، خانوار چهارنفره یک میلیون و 200 هزار تومان و خانوار پنج‌نفره یک میلیون و 500 هزار تومان یارانه دریافت می‌کند.

مقایسه آمار مهرماه با شهریور نشان می‌دهد که در مرحله 187 پرداخت یارانه نقدی، مبلغ 135 هزار و 410 میلیارد ریال به حساب 15 میلیون و 702 هزار و 503 نفر از سرپرستان خانوارهای دهک‌های چهارم تا نهم واریز شده بود. همچنین جمعیت مشمول این گروه در شهریورماه 45 میلیون و 328 هزار و 818 نفر اعلام شده بود.

بر اساس اعلام سازمان هدفمندسازی یارانه‌ها، مبلغ نهایی قابل برداشت ممکن است با توجه به تعهدات مالی هر سرپرست خانوار متفاوت باشد. این کسورات شامل مواردی مانند اقساط تسهیلات اربعین، وام کرونا و خریدهای اعتباری است.

 دولت چگونه شیوه دهک‌بندی یارانه‌ها را تغییر می‌دهد؟

همزمان با ادامه پرداخت یارانه نقدی، دولت در حال اجرای شیوه‌نامه جدید شناسایی و گروه‌بندی اقتصادی خانوارهاست. بر اساس این شیوه‌نامه که به تصویب هیئت وزیران رسیده است، خانوارهای کشور در سه گروه با وسع اقتصادی بالا، متوسط و پایین طبقه‌بندی می‌شوند.

شناسایی خانوارهای دارای وسع اقتصادی متوسط و پایین بر عهده وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی است و تشخیص خانوارهای برخوردار از وسع اقتصادی بالا نیز با همکاری دستگاه‌های مسئول و بر اساس اطلاعات اقتصادی انجام می‌شود.

در روش جدید، ارزیابی وضعیت اقتصادی خانوارها صرفاً به یک شاخص محدود نیست، بلکه اطلاعات مرتبط با درآمد، دارایی، املاک، خودرو، سرمایه‌گذاری، تسهیلات بانکی و میزان مصرف انرژی در کنار یکدیگر بررسی می‌شوند. هدف از این تغییر، دستیابی به ارزیابی دقیق‌تر از توان مالی خانوارها و تخصیص حمایت‌های معیشتی بر اساس اطلاعات جامع‌تر عنوان شده است.

بر اساس مصوبه جدید، میزان اعتبار کالابرگ هر گروه اقتصادی نیز باید با پیشنهاد وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی و تصویب هیئت وزیران تعیین شود. بنابراین، تغییر شیوه گروه‌بندی اقتصادی به‌تنهایی به معنای افزایش یا کاهش خودکار اعتبار کالابرگ همه خانوارها نیست و میزان اعتبار هر گروه به تصمیم‌های مربوط به اجرای طرح بستگی دارد.

 کدام خانوارها در گروه برخوردار از وسع اقتصادی بالا قرار می‌گیرند؟

در شیوه‌نامه جدید، چند شاخص برای شناسایی خانوارهای دارای وسع اقتصادی بالا در نظر گرفته شده است. این معیارها شامل ارزش املاک و خودرو، میزان مصرف انرژی، دارایی‌های بازار سرمایه، مانده تسهیلات بانکی، داشتن کارت بازرگانی و اقامت طولانی‌مدت در خارج از کشور است.

مهم‌ترین شاخص‌های پیش‌بینی‌شده عبارت‌اند از:

- ارزش املاک و مستغلات: ارزش هر قطعه زمین با کاربری مسکونی، در صورت بیشتر بودن از 50 میلیارد تومان بر اساس معیارهای تعیین‌شده در مصوبه، یکی از شاخص‌هاست. برای زمین‌های فاقد کاربری و زمین‌های دارای کاربری غیرمسکونی، آستانه بیش از 75 میلیارد تومان در نظر گرفته شده است. ارزش هر واحد مسکونی بیش از 75 میلیارد تومان نیز در این ارزیابی مورد توجه قرار می‌گیرد.

- ارزش خودروها: مجموع ارزش خودروهای سواری و وانت‌های دوکابین دارای شماره انتظامی شخصی، در صورتی که از 75 میلیارد تومان بیشتر باشد، یکی از معیارهای شناسایی است.

- مصرف انرژی: قرار گرفتن در میان پنج درصد خانوارهای دارای بیشترین میزان مصرف انرژی، بر اساس اطلاعات وزارت نفت و وزارت نیرو، از دیگر شاخص‌هاست.

- دارایی در بازار سرمایه: قرار گرفتن در میان پنج درصد خانوارهای دارای بیشترین ارزش سبد سرمایه‌گذاری در بازار سرمایه نیز بررسی می‌شود.

- مانده تسهیلات بانکی: خانوارهای قرارگرفته در میان دو و نیم درصد خانوارهای دارای بیشترین ارزش مانده تسهیلات، بر اساس تشخیص بانک مرکزی، در این ارزیابی قرار می‌گیرند.

- کارت بازرگانی و اقامت خارج از کشور: داشتن کارت بازرگانی و همچنین حضور بیش از 182 روز در طول یک سال در خارج از کشور، بر اساس ضوابط و تشخیص مراجع مسئول، از دیگر معیارهای پیش‌بینی‌شده است.

در این سازوکار، مجموعه اطلاعات اقتصادی خانوارها مبنای ارزیابی قرار می‌گیرد و بررسی یک شاخص به‌تنهایی لزوماً تمام ابعاد وضعیت مالی خانوار را مشخص نمی‌کند. نحوه اعمال معیارها و نتیجه نهایی گروه‌بندی نیز تابع ضوابط مصوب و اطلاعات تأییدشده دستگاه‌های مسئول خواهد بود.

چرا دولت از روش قبلی دهک‌بندی فاصله می‌گیرد؟

در روش پیشین، خانوارها بر اساس اطلاعات اقتصادی در یکی از دهک‌های درآمدی قرار می‌گرفتند. با این حال، قرار گرفتن دو خانوار در یک دهک لزوماً به معنای برخورداری از شرایط مالی یکسان نبود؛ زیرا ممکن بود میزان درآمد، دارایی، مالکیت مسکن و خودرو یا سایر شاخص‌های اقتصادی آن‌ها تفاوت قابل‌توجهی داشته باشد.

در الگوی جدید، دولت قصد دارد با تجمیع اطلاعات اقتصادی از دستگاه‌های مختلف، تصویر جامع‌تری از وضعیت مالی خانوارها به دست آورد. در این چارچوب، شاخص‌هایی مانند ارزش املاک، خودرو، دارایی‌های بازار سرمایه، تسهیلات بانکی و میزان مصرف انرژی در کنار یکدیگر بررسی می‌شوند.

هدف از اجرای این طرح، افزایش دقت در شناسایی خانوارهای برخوردار و نیازمند و کاهش احتمال تخصیص حمایت‌های معیشتی به افراد غیرمشمول است. با این حال، میزان موفقیت این سازوکار به صحت اطلاعات ثبت‌شده، به‌روزرسانی منظم داده‌ها و امکان اصلاح خطاهای احتمالی بستگی دارد.

 آیا امکان اعتراض به دهک‌بندی جدید وجود دارد؟

بر اساس شیوه‌نامه مصوب، خانوارهایی که اطلاعات ثبت‌شده درباره وضعیت اقتصادی خود را نادرست می‌دانند، می‌توانند از طریق کارپوشه اقتصادی ایرانیان درخواست بررسی و اصلاح اطلاعات را ثبت کنند. در صورتی که مغایرت به اطلاعات ارائه‌شده از سوی دستگاه‌های مسئول مربوط باشد، موضوع برای بررسی به مرجع مربوط ارجاع می‌شود و نتیجه اصلاح اطلاعات باید حداکثر ظرف یک ماه اعلام شود. همچنین امکان تکمیل و اصلاح اطلاعات اقتصادی از طریق خوداظهاری پیش‌بینی شده است.

بر اساس ماده 8 شیوه‌نامه، سرپرست خانوار برای درخواست تغییر گروه اقتصادی باید اطلاعات خود را در کارپوشه اقتصادی به‌روز کرده و درخواست بررسی مجدد را ثبت کند. در این فرایند، اطلاعات خانوار مجدداً استعلام می‌شود و در صورت نیاز، بررسی‌های تکمیلی نیز انجام خواهد شد. درخواست تغییر گروه اقتصادی هر خانوار فقط یک‌بار در سال امکان‌پذیر است و ارائه نکردن اطلاعات صحیح و کامل می‌تواند بر برخورداری از حمایت‌های معیشتی، از جمله کالابرگ الکترونیکی، تأثیر بگذارد.

 اطلاعات اقتصادی خانوارها هر چند وقت یک‌بار به‌روزرسانی می‌شود؟

بر اساس جدول ماده 3 شیوه‌نامه، اطلاعات اقتصادی خانوارها با دوره‌های زمانی متفاوت از دستگاه‌های مسئول دریافت و بررسی می‌شود. بنابراین، همه داده‌ها با فاصله زمانی یکسان به‌روزرسانی نخواهند شد.

مهم‌ترین دوره‌های پیش‌بینی‌شده برای دریافت اطلاعات عبارت‌اند از:

- گردش حساب اشخاص حقیقی: ارسال اطلاعات از سوی بانک مرکزی به‌صورت سالانه و بررسی گردش حساب در بازه 24 ماه گذشته.

- مانده تسهیلات بانکی: ارسال اطلاعات به‌صورت ماهانه.

- املاک و خودروهای مشمول معیارها: ارائه اطلاعات به‌صورت سالانه و مطابق قوانین مربوط.

- مصرف برق و گاز: ارسال اطلاعات به‌صورت فصلی و بررسی داده‌ها در دوره سالانه.

- سبد سرمایه‌گذاری در بازار سرمایه: ارسال اطلاعات به‌صورت فصلی و بررسی سالانه.

- رمزارزها و سکوهای خریدوفروش و فروش طلا: دریافت اطلاعات به‌صورت ماهانه و بررسی آن‌ها در دوره سالانه.

این زمان‌بندی نشان می‌دهد که ارزیابی وضعیت اقتصادی خانوارها قرار است با استفاده از داده‌های متنوع و در دوره‌های زمانی مشخص انجام شود. در نتیجه، تغییر در اطلاعات درآمدی یا دارایی خانوارها ممکن است در فرایندهای بعدی بررسی وضعیت اقتصادی آن‌ها اثرگذار باشد.

 روش‌های استعلام دهک‌بندی یارانه‌ها

سرپرستان خانوار برای اطلاع از دهک اقتصادی خود می‌توانند از روش‌های مختلف استعلام استفاده کنند. همچنین افرادی که نسبت به وضعیت اعلام‌شده اعتراض دارند، می‌توانند از مسیرهای پیش‌بینی‌شده برای پیگیری و بررسی مجدد اطلاعات اقتصادی خانوار خود اقدام کنند.

مهم‌ترین روش‌های استعلام دهک‌بندی عبارت‌اند از:

- سامانه حمایت: سرپرستان خانوار می‌توانند با مراجعه به نشانی hemayat.mcls.gov.ir، وضعیت دهک اقتصادی خود را مشاهده کنند و در صورت وجود مغایرت، درخواست بررسی مجدد ثبت کنند.

- کد دستوری: امکان استعلام از طریق کد دستوری اعلام‌شده برای این منظور و با شماره تلفن همراه سرپرست خانوار نیز پیش‌بینی شده است.

- استعلام تلفنی: سرپرستان خانوار می‌توانند از طریق شماره 09200006369 وضعیت دهک‌بندی خود را پیگیری کنند.